Advies informateur Wiel Waelen

Geachte leden van de gemeenteraad,

Op donderdag 2 april jl. heeft u kennisgenomen van het advies van de verkenner ten behoeve van de formatie in de gemeente Beuningen. In dit advies heeft de verkenner het belang van inhoudelijke overeenkomsten en bestuurlijke stabiliteit benadrukt. De verkenner adviseerde u:

• De formatie te starten met Beuningen Nu en Morgen, het CDA en PRO-Beuningen.
• De eerste fase van de formatie te gebruiken voor het verkrijgen van een gedeeld beeld van het proces, in het bijzonder ten aanzien van de geschilpunten, zodat in de daaropvolgende afspraken geen onduidelijkheden ontstaan.
• Aandacht te besteden aan onderlinge verhoudingen en eventuele politieke spanningen uit het verleden.
• Deze fase gezamenlijk af te sluiten en te bekrachtigen.
• Te werken met een onafhankelijk gespreksleider en een verslaglegger en de griffie te verzoeken hiertoe een voorstel te doen.

Hiermee was de verkennersfase afgesloten en is de formatiefase gestart. Voor deze fasering verwijs ik tevens naar het door de lijsttrekkers  onderschreven formatieprotocol gemeenteraad 2026-2030.

Op vrijdag 10 april heb ik kennisgemaakt met Beuningen Nu en Morgen; de grootste partij. We hebben met elkaar gesproken over het advies van de verkenner en de te zetten vervolgstap. Met als doel, te komen tot een inhoudelijk akkoord. Tevens heb ik voorgesteld kennis te willen maken met het CDA en met PRO-Beuningen. 

In deze gesprekken heeft het CDA aangegeven geen stabiele basis te zien in de samenwerking met PRO-Beuningen. 

Naar aanleiding van deze uitkomst heb ik hierover overleg gevoerd met Beuningen Nu en Morgen. Zoals reeds aan het einde van het kennismakingsgesprek met beide fracties was afgesproken. Daarbij heb ik voorgesteld om opnieuw in gesprek te gaan met het CDA en PRO-Beuningen, ditmaal in aanwezigheid van Beuningen Nu en Morgen. Aangezien een gezamenlijk gesprek niet haalbaar bleek, hebben de gesprekken afzonderlijk plaatsgevonden. 

Tijdens deze gesprekken zijn de door de verkenner geformuleerde aandachtspunten uitvoerig besproken. Daarbij is ingegaan op de inhoudelijke overeenkomsten en verschillen evenals op de beoogde stabiliteit. Ook zijn de scenario’s verkend, uitgaande van een ongewijzigd standpunt van het CDA. 

Jammer genoeg moest worden vastgesteld dat dit standpunt ongewijzigd bleef. In goed overleg met de drie fracties is toen besloten op zoek te gaan naar een alternatieve coalitiepartij. Waarbij dezelfde uitgangspunten en dezelfde vragen zijn gehanteerd. Concreet houdt dit in dat de informateur, in aanwezigheid van Beuningen Nu en Morgen in gesprek zou gaan met de VVD, D66 en Vier Beuningen. Met deze werkwijze beoogden we een gelijk speelveld te creëren. Afwijking hiervan zou dit uitgangspunt ondermijnen. Daarnaast hechtte ik eraan de eerder gemaakte afspraak met het CDA, PRO-Beuningen en Beuningen Nu en Morgen na te komen, mede met inachtneming van het formatieprotocol. 

Via de griffier zijn de uitnodigingen voor deze gesprekken verzonden. Tevens heb ik alle vijf de fractievoorzitters telefonisch benaderd om te verifiëren of er nog vragen bestonden over deze vervolgstap. Dat bleek niet het geval te zijn. Er was sprake van een breed draagvlak. Met uitzondering van de VVD. Met de fractievoorzitter van de VVD heb ik hierover gesproken; haar standpunt respecteer ik.

In een open en constructief gesprek met D66 en Vier Beuningen is de onderlinge samenwerking besproken, evenals de inhoudelijke overeenkomsten en verschillen, mede aan de hand van de door de verkenner geformuleerde gesprekspunten. 

De voorkeur gaat nu uit naar een coalitie van Beuningen Nu en Morgen, het CDA en D66. Vanwege inhoudelijke overeenstemming en stabiliteit. Een meerderheid van 12 zetels wordt als robuuster gezien dan 11 en deze combinatie kwam in de gesprekken het vaakst naar voren. Het laten vervallen van de combinatie met PRO-Beuningen is een lastig besluit geweest. Daarbij speelt voor sommigen ook mee dat deze fusiepartij met een nieuwe naam nog tijd nodig heeft om zich verder te ontwikkelen. PRO maakt duidelijk waar zij voor staat, maar nog niet direct wie zij is, zo is de veronderstelling. En staat voor de opgaaf om te werken aan een nieuwe identiteit en profiel.

Deze combinatie kan zorgen voor een stabiele en breed gedragen coalitie voor de toekomst van de gemeente Beuningen. Deze partijen hebben de intentie om samen te werken in een open en transparante sfeer, waarbij ze elkaar niet verrassen op de inhoud en oog houden voor de uitvoerbaarheid van plannen. De overeenstemming die tot nu toe in de gesprekken is bereikt dient zich nu te vertalen in een inhoudelijk akkoord. 

Alle gesprekken vonden plaats onder vertrouwelijkheid en hadden tot doel inzicht te verkrijgen in de mogelijkheden voor een nieuwe coalitie. De wijze waarop deze gesprekken zijn gevoerd heb ik zeer gewaardeerd, met name vanwege de constructieve sfeer en de openheid waarmee is gesproken.   

Hoogachtend

Wiel Waelen

Informateur